جمال الدين محمد الخوانساري

67

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

1861 الدّنيا جنّة الكافر والموت مشخصه والنّار مثواه . دنيا بهشت كافر است ، ومرگ بر كنندهء اوست ، وآتش منزل ومحلّ أقامت اوست ، « بودن دنيا بهشت از براي كافر » باعتبار اين است كه أكثر ايشان در آن در نعمت وراحت‌اند وخوف آخرتى ندارند واگر بعضي از ايشان در رنج وتعب باشند باز نسبت بجاى ايشان در آخرت كه جهنّم باشد بمنزلهء بهشت است ، ومرگ بر كنندهء اوست يعنى أو را از بيخ بر كند وهلاك ابدى بخشد ، وبعد از مرگ ديگر أو را حياتي در حقيقت نباشد وبعذاب وعقاب سرمدي گرفتار گردد . 1862 العمل بطاعة اللّه أربح ولسان الصّدق أزين وأنجح . عمل كردن بفرمان بردارى خدا سودمندترست ، وزبان راستى آراسته‌تر وفيروزمندتر ، يعنى هر چند در فرمان بردارى نكردن نفع دنيوي باين كس رسد باز فرمان‌بردارى كردن سودمندتر است باعتبار اين كه نفع آن اخروى است ونفع اخروى را نسبتي بنفع دنيوي نباشد ، وهمچنين هر چند دروغى سبب آراستگى ورسيدن بمطلبى بحسب دنيا بشود باز زبان راستى آراسته‌تر وفيروزمندتر باشد ، زيرا كه اگر بالفرض در دنيا درست ننشيند شكّى نيست كه در آخرت خود سبب زينت أو وفيروزمندى أو بحاجات خواهد بود وترجيح آن بر آراستگى وفيروزمندى دنيا ظاهرست . 1863 الكريم إذا قدر صفح وإذا ملك سمح وإذا سئل أنجح . كريم يعنى صاحب جود يا شخص گرامى بلند مرتبه هرگاه قادر شود بر انتقام در گذرد وعفو كند ، وهر گاه مالك چيزى باشد بخشش كند ، وهر گاه سؤال كرده شود بر آورد حاجت سؤال كننده را . 1864 الغدر بكلّ أحد قبيح وهو بذو القدرة والسّلطان أقبح . بىوفائى بهر كس يعنى از هر كسى زشت وقبيح است وآن از صاحبان توانائى